Boşanma Davası

1)Boşanma Davası Nedir?

Boşanma Davası tarafların resmi nitelikte olan evliliklerinin mahkeme aracılığıyla sonlandırılmasına denir. Boşanma davaları, anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davası olmak üzere iki farklı şekilde açılabilir.

2)Boşanma Sebepleri Nelerdir?

5271 Sayılı Türk Medeni Kanununa göre boşanma sebepleri tahdidi bir şekilde sayılmıştır. Boşanma Genel ve Özel sebepler olmak üzere ikiye ayrılır. Kanunda belirtilen sebeplerin bulunması ve bu sebepleri ispatlanması halinde mahkeme tarafından tarafların boşanmalarına karar verilir. Boşanma sebepleri şunlardır;

1)Zina Nedeniyle Boşanma (TMK. 161. Madde)

2)Hayata Kast Nedeniyle Boşanma (TMK. 162)

3)Pek Kötü Muamele Nedeniyle Boşanma (TMK. 162)

4)Onur Kırıcı Davranış Nedeniyle Boşanma (TMK. 162)

5)Suç İşleme Nedeniyle Boşanma (TMK. 163)

6)Haysiyetsiz Hayat Sürme Nedeniyle Boşanma (TMK. 163)

7)Terk Nedeniyle Boşanma (TMK. 164)

8)Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma (TMK. 165)

9)Evlilik Birliğinin Sarsılması (Şiddetli Geçimsizlik) Nedeniyle Boşanma (TMK. 166/1)

10)Anlaşmalı Boşanma (TMK. 166/3)

11)Fiili (Eylemli) Ayrılık Nedeniyle Boşanma (TMK. 166/4)

3)Çekişmeli Boşanma Davası Nedir ve Nasıl Açılır?

Çekişmeli boşanma davası eşlerin boşanma noktasında ortak bir anlaşmaya varamaması nedeniyle ortaya çıkan bir boşanma çeşididir. Bir başka ifadeyle; bir dava anlaşmalı boşanma davası değilse, çekişmeli boşanma davasıdır.

Çekişmeli boşanma farklı nedenlerle ortaya çıkmaktadır. Bunlar;

Eşlerden birisi boşanmak istemekte, diğeri boşanmak istemiyor ise;

Eşler boşanma konusunda anlaşmışlar (her ikisi de boşanmak istiyor), ancak boşanmanın sonuçlarından en az bir tanesi konusunda (Velayet, nafaka, tazminat vs.) anlaşamıyor ise,

Tarafların anlaşmalı boşanma imkanı bulunmuyor ise; (Anlaşmalı boşanma için aranan 1 yıllık evlilik süresi dolmamış ise, eşlerin anlaşmalı boşanma davasının duruşmasında hazır bulunma imkanları yok ise vs.)

Çekişmeli boşanma davası, Medeni Kanun m.161-m.166 arasında düzenlenen hem “genel” hem de “özel” boşanma sebeplerine dayanılarak açılabilir:

1. Çekişmeli boşanma davasında genel boşanma sebepleri: Örneğin, şiddetli geçimsizlik, mizaç uyuşmazlığı nedeniyle sürekli tartışma, tehdit, hakaret, şiddet, güven sarsıcı davranışlar, cinsel ilişkiden kaçınma, eşi doğal olmayan yoldan cinsel birleşmeye zorlama, eşlerin aile bireylerine kötü davranması, hakaret etmesi, evlilik yükümlülüklerini yerine getirmeme gibi evlilik birliğinin temelinden sarsılması neticesine yol açan, her olayda ayrı ayrı değerlendirilmesi gereken sınırsız sayıda neden “genel boşanma nedenleri” arasında yer alabilir. Genel boşanma nedenleri, evlilik birliğini temelinden sarsan her türlü olay olarak tanımlanabilir.

1. Çekişmeli boşanma davasında özel boşanma sebepleri: Özel boşanma sebepleri Medeni Kanun’da sınırlı sayıda belirlenmiştir. Kanunda belirlenen bu nedenler dışında özel boşanma sebebine dayalı dava açılamaz. Özel boşanma sebeplerine dayalı çekişmeli boşanma açan eş, sadece özel boşanma sebebini ispatlamakla yükümlüdür. Karşı tarafın kusurlu olduğunu ispat yükümlülüğü yoktur. Özel boşanma sebeplerine dayanan çekişmeli boşanma açma sebepleri şunlardır:

Zina (aldatma) nedeniyle çekişmeli boşanma davası,

Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış nedeniyle çekişmeli boşanma davası,

Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme,

Terk nedenine dayalı çekişmeli boşanma davası,

Akıl hastalığı nedenine dayalı çekişmeli boşanma davası.

Çekişmeli boşanma davası açan davacı, davalı taraftan daha fazla kusurlu ise boşanma davası reddedilir. Az kusurlu eş, boşanmaya karşı çıkarsa boşanma kararı verilemez.

4)Çekişmeli Boşanma Davasında İspat ve Deliller

Türk Medeni Kanununda belirtilen genel ispat yükümlülüğüne göre kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlılığını ispatlamakla yükümlüdür.

Bu minvalde boşanmak isteyen eş dayandığı boşanma sebebini teşkil eden hususları ispatlamak zorundadır.

T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/2-2065 K. 2020/46 sayılı ve 23.1.2020tarihli kararından özetle;

“…Açıklanan nedenlerle; boşanmaya sebep olan olaylarda davalının kusurlu kabul edilmesi ve dosya kapsamına uygun düşmeyen bu kusur belirlemesine bağlı olarak davacı lehine maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi bozmayı gerektirmiş olup Özel Daire bozma kararına uyulması gerekirken önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. İspat yükü hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer. Olağan olan ziynet eşyalarının kadın eşin himayesinde bulunmasıdır. Bunun aksini iddia eden kadın eş iddiasını ispatla mükelleftir. Ziynet eşyası davasında dava konusu altınların varlığı ve bu altınların kadın eşte olmadığı şüpheye yer vermeyecek şekilde ispatlanmalıdır…”

Çekişmeli boşanma davasında boşanma sebebi olarak gösterilen olaylar her somut olayın özelliklerine göre çeşitli delil araçlarıyla ispatlanabilir. Çekişmeli boşanma davasında delil araçları şunlardır:

Tanık ifadeleri,

Telefon görüşme kayıtları veya içerikleri, mesajlar, whatssap içerikleri vb.

Çekişmeli boşanma davasına esas teşkil eden olayları ispatlamak amacıyla usulüne uygun alınmış ses veya görüntü kaydı,

Sosyal medya paylaşımları, mesajları veya gönderileri (instagram, facebook, twitter, twitch, telegram vb.

Uçak veya otel kayıtları, güvenlik kamerası görüntüleri (özellikle aldatma olgusuna dayanan çekişmeli davalarda),

Fotoğraflar, video kayıtları vb. her türlü delil,

Banka kayıtları, kredi kartı ekstresi vb. deliller (harcamaların hesaplanması, harcamalar üzerinden hem gelir düzeyinin tespit edilmesi hem de boşanma sebebi olacak olguların tespit edilmesi için),

Açılmış bir ceza davası dosyası da çekişmeli boşanma davasında delil olarak gösterilebilir.

Zina (aldatma) sebebine dayalı çekişmeli boşanma davalarında ise, Yargıtay tarafından ayrıca şu kriterler belirlenmiştir:

Kadın veya erkeğin yalnızken ortak konuta karşı cinsten birini alması zinanın varlığına işaret eder.

Eşlerden birinin karşı cinsten biriyle düzenli bir şekilde gece-gündüz telefonda görüşmesi zinanın varlığına işaret eder.

Eşlerden biri evlilik dışı ilişkiye girdiği başka bir kişiden çocuk sahibi olduğu takdirde zina (aldatma) olgusu ispatlanmış olur.

Günümüzde delil araçlarını sınırlamak mümkün değildir. Bu nedenle her somut olayda çekişmeli boşanma davasında kullanılacak delillerin hangileri olduğu ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir. Çekişmeli boşanma davasında tek delille boşanma kararı verilmesi mümkün olduğu gibi olayı tam olarak ispat etmeyen çok sayıda delille de boşanma talebi reddedilebilir.

5)Anlaşmalı Boşanma Davası Nedir ve Nasıl Açılır?

Eşlerin, aralarında anlaşarak hazırlayıp, imzaladıkları Anlaşmalı Boşanma Protokolü ile müracaat ederek genel itibariyle tek celsede sonuçlanan boşanma davalarıdır.

Anlaşmalı boşanma davası TMK 166/3 ‘ te düzenlenmiştir.

TMK 166/3: “Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını

kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi

için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve

boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi

uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada

gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya

hükmolunur. Bu hâlde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz.”

TMK 166/3 madde lafzına göre;

Eşler arasındaki evliliğin en az bir yıl sürmüş olması,

Eşlerin, boşanma ve boşanmanın sonuçları konusunda tam bir mutabakata (anlaşmaya) varmış olması,

Eşlerin,  bu anlaşmayı birlikte duruşmada hazır bulunarak tekrar etmesi,

Eşler arasındaki bu anlaşmanın hakim tarafından uygun bulunması,

Koşullarının tamamının bir arada bulunması gerekmektedir.

Anlaşmalı boşanma davasının en önemli unsuru anlaşmalı boşanma protokolü olarak kabul edilir. Aile mahkemesi, tarafların hazırladığı anlaşmalı boşanma protokolünü esas alarak boşanma kararı verir.

Çekişmeli boşanma davasında uygulanan usuller anlaşmalı boşanma davasında uygulanmaz; yani karşı tarafa tebligat gönderme, cevap dilekçesi veya ön inceleme aşaması gibi aşamalar geçilerek doğrudan duruşma günü verilir. Tarafların hazırlayarak imzaladığı protokol aile mahkemesi hakimi tarafından duruşmada onaylanarak boşanma kararı verilir.

6)Boşanma Davasında Yetkili ve Görevli Mahkeme

Boşanma davalarında görevli mahkeme “Aile Mahkemeleri” dir. Boşanma davası Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde ise; Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılır.

Çekişmeli boşanma davasında ise bazı yetki kuralları vardır. Çekişmeli boşanma davasına bakmaya yetkili mahkeme ise şu şekilde belirlenir:

Davalı tarafın yerleşim yeri aile mahkemesinde çekişmeli boşanma açılabilir.

Davacı tarafın yerleşim yeri aile mahkemesinde çekişmeli boşanma davası açılabilir.

Boşanmak isteyen eşlerin son 6 aydan beri ikamet ettikleri yerdeki aile mahkemesinde çekişmeli boşanma davası açılabilir.

7)Boşanma Davasının Maliyeti Ne Kadar? Dava Açma Ücreti Ne Kadar?

Boşanma davası açılırken ödenmesi gereken harç miktarı Hazine ve Maliye Bakanlığı (Geir İdaresi Başkanlığı) tarafından yayımlanan Harçlar Kanunu Genel Tebliği  ile belirlenir. Her yıl ödenmesi gereken harç miktarı değişir.

Ödenmesi gereken Gider Avansı ise Adalet Bakanlığı tarafından belirlenerek Hukuk Mahkmeleri Gider Avansı Tarifesi olarak yayımlanır. Gider avansı miktarı her yıl değişir.

Davacı, dava harç ve giderlerine mahkeme veznesine peşin olarak yatırmak zorundadır. Dava harç ve giderleri yatırılmadan mahkemeye sadece boşanma dilekçesi verilmesi davanın görülmesini sağlamaz. Harç ve giderler davanın başında eksik yatırılmışsa hakim davacıya harç ve giderleri tamamlaması için süre verir. Verilen bu sürenin sonunda dava harç ve giderleri yatırılmazsa davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.

Boşanma Davasında Mahkeme Masrafları,  Dava Harçları (Peşin Harç, Başvuru Harcı) ile Gider Avansından oluşmaktadır.

2022 yılı itibariyle Boşanma için

Peşin Harç : 80,70  TL.

Başvuru Harcı: 80,70 TL.

Gider Avansı : 440 TL.

Belirtilen masraflar asgari tutar olup, pedagog incelemesi, bilirkişi masrafları ve mahkemece gerek görülürse yapılacak diğer masraflar bu kapsam dışında yer almaktadır. Bu miktarlar her yıl artmaktadır.

8)Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Anlaşmalı boşanma davası tek celsede sona erer; davanın karara bağlanması ortalama olarak 1 ay ile 4 ay arasında sürer.

Çekişmeli boşanma davası, davanın niteliğine göre dava süresinin uzadığı veya kısaldığı bir dava türüdür. Çekişmeli boşanma davası; usulüne uygun tebligat yapılması, ön inceleme duruşması, inceleme duruşmaları ve karar duruşması olmak üzere pek çok aşamadan oluşmaktadır. Ayrıca davada dinlenecek tanık sayısı, tanıkların bulundukları yer, ilk davete icabet edip etmemeleri, başka kurumlardan istenen evrakların süresinde gelip gelmemesi ve varsa tarafların diğer araştırma işlemleri çekişmeli boşanma davasının ne kadar süreceğini belirler. Ortalama olarak çekişmeli boşanma davası 1 yıl – 3 yıl arasında sonuçlanmaktadır.

9)Taraflar Duruşmaya Katılmalı Mı?

Çekişmeli boşanma davalarında: Eğer kendisini bir vekil ile temsil ediyor ise duruşmaya katılmak zorunda değildir. Eğer kendisini vekil ile temsil etmiyor ise, sonuçlarına katlanır. Bu sonuçlar;

Kişi davacı ise; duruşmaya kendisi veya vekili katılmaz ise dava dosyası önce işlemden kaldırılır, üç ay içerisinde yenilenmediği takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.

Kişi Davalı ise; duruşmaya kendisi veya vekili katılmaz ise, duruşmada gerçekleşen ve yokluğunda yapılan usuli işlemlere itiraz edemez.

Anlaşmalı boşanma davalarında ise, her iki tarafın duruşmada hazır olması gerekir. Sadece vekillerin gelmesi yeterli olmayıp tarafların bizzat duruşmada hazır olması gerekir. Aksi takdirde anlaşmalı boşanma gerçekleşemez.

10)Boşanma Davasında Avukat ile Temsil Olunması Gerekli Mi?

Boşanma avukat ile temsil konusunda bir yasal zorunluluk yoktur. Ancak , boşanma avukatı olmaksızın açılan davada, sonuçlar çok ağır olabilecektir.

Hukuki destek almadan açılan Boşanma Davalarında ömür boyu sürecek mağduriyetlere sebebiyet verebilirsiniz. Bu sebepten ötürü başarılı bir Boşanma Avukatından destek alarak süreci yürütmenizi tavsiye etmekteyiz.