Evlilik birliğini sonlandırmak isteyen eşlerin dayanabileceği boşanma sebeplerinden birisi de anlaşmalı boşanmadır. Anlaşmalı boşanmaya hükmedilebilmesi için eşlerin boşanmanın mali sonuçlarına ve çocuğun durumuna ilişkin bir anlaşmayı hâkimin onayına sunması ve hâkimin de bu anlaşmayı onaylaması gerekmektedir. Anlaşmalı boşanmanın maddi koşullarından biri olan bu anlaşmanın yapılabilmesi için hem eşler hem de boşanma kararı verecek hâkim bakımından bazı koşulların yerine getirilmiş olması gerekir. Çalışmanın konusunu eşler arasında yapılan anlaşmanın incelenmesi oluşturmaktadır.
İçindekiler
Anlaşmalı Boşanma Davası Nedir?
Eşlerin özgür iradeleriyle kendi aralarındaki evlilik ilişkisine son vermelerine anlaşma suretiyle boşanma adı verilmektedir Anlaşmalı boşanmaya ilişkin hüküm, TMK m. 166/f. 3’te yer almaktadır 4271 Sayılı Türk Medeni Kanununa göre çekişmeli ve anlaşmalı boşanma olmak üzere iki tür boşanma çeşidi bulunmaktadır. Anlaşmalı boşanma en az 1 yıllık evlilik sürdüren eşlerin, birlikte mahkemeye başvurmasıyla ya da eşlerden birisinin diğerinin açtığı boşanma davasını kabul etmesi ile gerçekleşir. Eşler serbest iradeleri ile müşterek çocukların durumu ve mali sonuçlar bakımından bir anlaşmalı boşanma protokolü düzenlemesi hazırlarlar.
Hakimin re’sen yapacağı değerlendirme sonucunda; hazırlanan bu anlaşmalı boşanma protokolünün gereken koşulları sağladığı kanısına varılırsa istenen boşanma gerçekleşir. Bu sayede sayesinde eşler, hızlı ve kendi iradeleri ile belirledikleri koşullar ile boşanma olanağına sahip olmaktadır.
Anlaşmalı Boşanmanın Koşulları
1)Evliliğin En Az Bir Yıl Sürmüş Olması
Anlaşmalı boşanmada aranan ilk koşul, evlilik birliğinin en az bir yıl sürmesidir. Evlilik en az bir yıl sürmemiş ise, hâkim açılan boşanma davasını diğer şartları incelemeye gerek görmeden reddetmelidir. Anlaşmalı boşanma için dava açıldığında henüz bir yıllık süre dolmamış, ancak yargılama süresi içinde henüz karar verilmeden önce bir yıllık süre dolmuş ise yargılamaya devam edilecek ve boşanma kararı verilecektir.
2)Eşlerin Mahkemeye Birlikte Başvurması veya Bir Eşin Diğerinin Açtığı Boşanma Davasını Kabul Etmesi
Her iki eş boşanma isteklerini aynı dilekçede belirtip imzalayabilir ve duruşmada imza ve taleplerini tekrarlayabilirler. Ayrıca eşlerin birlikte başvurusunun da vekilleri aracılığıyla mahkemeye iletilmesi mümkündür. Burada önemli olan boşanma iradelerinin aynı anda ve duruşmada hâkime beyan edilmesidir. TMK m. 166/f. 3’e göre, bir eşin açmış olduğu dava diğer eş tarafından kabul edilerek de anlaşmalı boşanılabilir
Diğer eşin herhangi bir aşamada kabul etmesi halinde boşanma talebi anlaşmalı boşanmaya dönüşecektir. Taraflardan birinin açtığı boşanma davasını diğer eşin davanın başında ve yasal cevap süresi içinde kabul ettiğini açıklaması zorunlu değildir. Davanın ve yargılamanın her aşamasında kabul beyanı ileri sürülebilir.
3)Hâkimin Eşleri Dinlemesi
Eşlerin hâkim tarafından dinlenmesiyle, tarafların boşanma hususunda hazır olup olmadıklarının ve yapılan anlaşmanın onaylanabilir olup olmadığının incelenmesi amaçlanmaktadır13. Böylece bir eşin (veya üçüncü kişinin) diğer eşi baskı altında tutup tutmadığı veya caiz olmayan bir şekilde onun iradesini etki altına alıp almadığı saptanmak istenmektedir. Hâkim, evlilik birliğini çekilmez kılan nedeni araştırmakla yükümlü değildir.
4)Hakim, boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu ile ilgili düzenlemeyi uygun bulmalıdır.
Tarafların, hakime sunmuş oldukları anlaşma şartlarındaki maddi-manevi tazminat, nafaka (İştirak ve yoksulluk nafaksı), çocukların velayeti, çocuklar ile kişisel münasebet gibi hususların hakim tarafından uygun bulunması gerekir. Hakim gerek görürse bu şartlarda değişikliğe gidebilir. Ancak hakimin yapmış olduğu bu değişiklikler taraflarca kabul edilmesi durumunda anlaşmalı boşanma gerçekleşebilir. Aksi durumda dava çekişmeli boşanma davasına dönecektir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nedir ve Nasıl Hazırlanır?
Anlaşmalı Boşanma Davasında tarafların davanın anlaşmalı bir şekilde sonuçlanması için Velayet, Tazminat, Soyadı, Mal varlıkları, Maddi ve manevi tazminat Nafaka vb. konularda tarafların talep ve anlaşmalarını içeren hukuki metindir. Anlaşmalı boşanma protokolü, anlaşmalı boşanma davasında tarafların, boşanma ve boşanmanın sonuçlarına ilişkin olarak düzenleyip mahkemeye sundukları anlaşma metnidir. Aile Mahkemesi hakimi, taraflarca hazırlanan protokolü uygun bulursa boşanma protokoldeki taraf iradelerine göre gerçekleşecektir.
Anlaşmalı boşanma davasını anlatan ilgili kanun hükmünden de anlaşılacağı üzere boşanmanın olabilmesi için hakimin anlaşmalı protokolünün uygun bulması gerekmektedir. Protokolde belirtilen unsurların eksiksiz, açık ve net şekilde olmalıdır.
Anlaşmalı Boşanma Protokolde Bulunması Gereken Unsurlar
Taraf Bilgileri
Tarafların İradesi
Çocukların Velayeti
Çocukla Kişisel İlişki Kurulması
Çocuk İçin İştirak Nafakası
Eş İçin Yoksulluk Nafakası
Maddi Tazminat
Manevi Tazminat
Dava ve Yargılama Giderleri
Avukatlık Ücreti
Diğer Hususlar
Anlaşmalı Boşanmada Avukatın Önemi
Anlaşmalı boşanma davasının çekişmeli boşanma davasına göre daha kısa sürmesi nedeniyle hukuki yardım alınmadan yapılmak istenen bir dava türü olarak bilinir. Ancak toplum içeresinde yanlış bilinen durumlardan biridir. Anlaşmalı boşanma daha kısa sürmüş olsa da usul ve teknik özellikleri açısından zor bir dava alanıdır. Dilekçeler aşaması, protokolün hazırlanması, en önemlisi anlaşmalı boşanma protokolü hazırlanırken dikkat edilecek hususlar, duruşma anında beyanları hukuka uygun şekilde dile getirmek, karardan sonra ki usulü işlemler için her iki tarafın ileride dönüşü olmayan hak kaybı yaşamaması için avukat ile temsil büyük önem arz etmektedir.
Boşanmak isteyen eşler kendilerini yıpratacak bir sürece girer ve birbirleriyle iletişim noktasında büyük sıkıntı yaşarlar Bu bakımdan bir boşanma avukatının hukuki yardımına başvurulmalıdır. Ayrıca hukuki temsil ve danışmanlık hizmeti bu hassas sürecin etkili ve hızlı şekilde sonuçlandırılmasında büyük öneme sahiptir. Bu nedenle sürecin henüz başında iken doğrudan deneyimli bir anlaşmalı boşanma avukatı na başvurmak kişinin her zaman yararına olur.
